Kardelen Twitter'da... https://twitter.com/#!/kardelendergisi        Kardelen 27 Yaşında!..       
    Yorum Ekle     586 kez okundu.     Henüz yorum bırakılmadı.     Yazara Mesaj

Ben, öteki ve ötesi
Yavuz Sert

  Sayı: 101 -

İslâm - Batı İlişkileri Tarihine Giriş

“Allah dileseydi sizi tek bir ümmet (millet) yapardı” hükmü gereği, Allah dilememiş ve insanoğlunu farklı milletler halinde yaratmış. Bu milletlerin bazıları medeniyet halini almış, bazıları unutulmuş veya medeniyet kaynağı olan diğer milletler arasında erimiş gitmiş.

Bugün Doğu - Batı olarak muhasebesini yapmaya çalıştığımız medeniyetler de Allah’ın o hükmü gereği varlar. Ve o âyetin devamında belirtildiği gibi yapmakta olduğumuz şeylerden, durduğumuz yerden mutlaka sorguya çekileceğiz.

Doğu - Batı kavramları tarih boyunca farklı medeniyetleri işaret etse de günümüzde algılanan mânâsı ile Doğu - Batı muhasebesi demek İslâm ile Batı’nın muhasebesi demektir. İslâm ve Batı arasındaki ilişkinin İslâm’ın (daha doğrusu Muhammedîliğin demeliyiz, İslâm Hz. Âdem’den beri hak din) doğması ile başladığı çok açık, bu da neredeyse on beş asırlık bir tarih demek. Bu kadar uzun bir dönemi incelemek için onlarca kitap, makale okumak gerekir.

Bir konu üzerinde okuma yapmaya niyetlenildiğinde en önemli adımlardan bir tanesi başlangıç kitabını belirlemektir. Başlangıç kitabı seçimi önemlidir çünkü o kitap gerekli özet bilgileri size vermeli ve sizi diğer detaylı, güvenilir kaynaklara yönlendirmelidir.

Şu anda Cumhurbaşkanlığı Sözcülüğü görevini de yürüten Doç. Dr. İbrahim Kalın’ın kaleme aldığı “Ben, Öteki ve Ötesi” adlı eser İslâm - Batı ilişkilerini öğrenmek için yukarıda saydığımız özellikleri tam olarak sağlayan bir kitap. Kitabın alt başlığı da bunun bir göstergesi: “İslâm - Batı İlişkileri Tarihine Giriş”

Yedinci yüzyılda dünyanın güçlü medeniyetleri Batı’da Bizans, Doğu’da Persler. O tarihlerde Doğu Batı muhasebesi yapılıyor muydu bilmem ama Doğu ve Batı ile kastedilen medeniyetler Batı’da Bizans, Doğu’da ise Perslerdi. Efendimiz’in bi’seti ile Batı’nın karşısında farklı bir medeniyet ve bu medeniyetin yetiştirdiği insanlar zuhur etmeye başladı: İslâm Medeniyeti ve Müslümanlar. “Ben, Öteki ve Ötesi” adlı kitap yedinci yüzyıldan itibaren bu iki medeniyet arasındaki ilişkileri birbirleri ile temas ettikleri yer ve zamanlara yoğunlaşarak yapıyor. Yazarın bu ilişkiyi olaylar ve kişiler üzerinden anlatması kütlece büyük sayılabilecek bu kitabın okunmasını da, anlaşılmasını da kolaylaştırmış.

İslâm ve Batı tarihi deyince aklınıza gelebilecek tüm konular kitapta ele alınmış. Birçok alt konu içeren ana başlıklardan bazıları şu şekilde: Batı’nın ve özelde Avrupa’nın Tarihi, Batı Medeniyetinin Kökleri, İslâm Medeniyeti, İslâm ve Hristiyanlık arasındaki teolojik meydan okuma, Haçlı Seferleri, Ortacağ Avrupası, Endülüs, Avrupa ve Türkler, Rönesans, Sömürgecilik, Oryantalizm, Modern Avrupa ve İslâm, Yahudi Sorunu, İslâmofobi.

Necip Fazıl, Yunan Medeniyeti için dünya üzerinde müessiri belli olmayan iki mucizeden biri diyor. Kitapta, Yunan Medeniyetinin bugünkü Avrupa’yı nasıl etkilediğinin anlatıldığı, Batı Medeniyetinin üç sac ayağı Yunan, Roma ve Hristiyanlığın bilim, hukuk ve din ayakları olarak medeniyetin ayakta durması için gerekli olduğu ve Avrupa’nın tekrar ayağa kalkması için Yunan’da ele alınan varlık sorunun tekrar düşünülmesi gerektiği şeklindeki Heidegger’in, Valery’nin görüşlerinin yer aldığı ilk bölümler ilgi çekici. Anlatımın kişiler, onların görüşleri ve olaylar üzerinden yapılması şeklindeki üslûp tüm kitap boyunca devam ediyor. Böylece kitap her ne kadar birçok akademik bilgi içerse de sıkılmadan okunabiliyor.

Kitabın asıl konusu İslâm ve Batı olsa da bu medeniyetleri etkileyen diğer medeniyetler de ele alınıyor. Bu medeniyetler arasında Eski Mısır, Çin ve Fars da var. Sicistâni’den alıntı olan kitaptaki şu söz dikkat çekici: “Hikmet Yunanlılar’ın zihnine, Araplar’ın diline, Fârisîler’in kalbine, Çinliler’in eline indirilmiştir.”

Özellikle Endülüs dönemi ile Batı’nın Doğu’dan nasıl beslendiğini ve iki medeniyet arasındaki farkın ne kadar büyük olduğunu gördükten sonra 19. yüzyıl ve sonrasında bu kez Batı’nın Doğu medeniyeti topraklarında birçok ülkeyi sömürge yapacak hale geldiğini görmek şaşırtıcı olduğu kadar bizim için azap verici bir durum.

Kitabın tümü ilgi çekici bilgilerle dolu ancak Osmanlı Padişahları ve son dönem Osmanlı aydınlarının Batı ile ilişkilerinin hatıralarla anlatıldığı bölümlerin ek bir ilgiyi hakettiğini söyleyebilirim.

Başta söylediğimiz gibi Doğu - Batı Muhasebesi için kılavuz olarak okunabilecek bir eser “Ben, Öteki ve Ötesi” kitabı. Kitabın sonunda yirmi yedi sayfayı bulan kaynakça bölümü bunun diğer bir göstergesi. Hacimli bir kitap olan ve İnsan Yayınlarından çıkan bu eser yirminci baskısına ulaşmış durumda.

Bunları Biliyor muydunuz?

●Kampüs sisteminin ilk olarak medreselerde uygulandığını, doktora, kürsü, cübbe gibi uygulamaların yine medrese sisteminden doğma olduğunu…

●Piskopos Tempier’in İslâm düşüncesinin Hristiyan dünya üzerindeki etkisine son vermek için Paris meydanında İbn Rüşd’ün kitaplarını yaktığını…

●Daniel Defo’nun ünlü romanı Robinson Cruzo’yu, İbn Tüfeyl’in Hay ibn Yakzan adlı felsefi romanından ilham ile yazdığını…

●Ortaçağların en önemli edebiyat ve teoloji eserlerinden biri kabul edilen Dante’nin İlahi Komedya’sının Efendimiz’in miracını anlatan mirâcnameden izler taşıdığını…

●İngilizcede yakıp yıkan sürü ve güruh anlamına gelen “horde” kelimesinin Türkçe “ordu” kelimesinden geldiğini…

●Modern İspanyol edebiyatının büyük ismi ve Don Kişot’un ünlü yazarı Miguel de Cervantes’in 1571 yılında İnebahtı savaşında Osmanlı’ya karşı savaştığını, 1575 yılında köle olarak Cezayir’e satıldığını…

●Bu zaman zarfında Cervantes’in Cezayir Beylerbeyi Hasan Paşa ile yakın dost olduğunu hattâ müslüman olma noktasına geldiğinin bile rivayet edildiğini…

●Avrupa’da çok sevilen bir pastane ürünü olan kruvasanın (Croissant Fransızca ay demek) Türkler’in Viyana yenilgisini kutlamak için bayraklarındaki aydan esinlenerek yapıldığını ve isimlendirildiğini…

●On ciltlik Osmanlı Tarihi’nin yazarı olan ünlü tarihçi Hammer’ın vefat ettiğinde kabir taşına Huve’l Bâki ibaresini kazıttığını, ismini de Yusuf von Hammer olarak yazdırdığını…

●Sultan Abdülaziz’in iyi bir Batı müziği bestekârı olduğunu, “La Gondole Barcarolle” adlı bestesinin Londra ziyareti sırasında kraliçenin ve kendisinin huzurunda çalındığını…

●Siyasî ve ekonomik sömürgecilik, misyonerlik, oryantalizm ve ırkçılık temalarını bir araya getiren modern İngiliz tecrübesinin Hindistan’ı yönetmek için kurduğu İngiliz Doğu Hindistan Şirketinin o dönem dünya ticaretinin yarısını elinde bulundurduğunu…

●Napolyon’un Mısır’ı işgali sırasında Mısırlılar’ın ayaklanmasını engellemek için çıkardığı fermanında “Ben Allahu Teâlâ’ya Memlüklülerden daha fazla kulluk eder, O’nun peygamberi Muhammed’e ve Kur’ân’a onlardan daha fazla hürmet ederim” yazdığını…


Bu yazıya yorum ekleyin

Adınız
E-posta Adresiniz
Yorumunuz
 

CAPTCHA


Resimdeki rakamları bu alana yazınız


Eklenen Yorumlar


Henız yorum bırakılmadı...
 
RÖPORTAJ: Yediğimiz, içti... - Sayı 103
Bosna okumaları... - Sayı 102
Aliya... - Sayı 102
Ben, öteki ve ötesi... - Sayı 101
Tüm Yazıları

ASKIDA ABONELİK: Siz de "askıda abonelik kampanyası"na destek olmak ister misiniz?

Gelecek sayı konusu (104): Çin, birkaç müspet tarafına rağmen, işkence tarzıyle anıldı. "Çin işkencesi" deyimini duymayan yoktur her halde.
Türk, kasti bir menfiliğe düşmeden, dünya üzerinde adaletli, kuvvetli ve mazlumlara şefkatli bir şahsiyet olarak bilindi. Türk'e bakıp da onun yanında olmasını istemeyen yok.
Doğu Türkistan'daki zulüm. Türk'ün kardeşlik ve kültür birliğine yapılan bu zulmün benzerleriyle birlikte neticeleri.
Türk, bu "Çin zulmü"nü hak sesiyle duyurmalı ve durdurmalıdır.


Son Eklenen Yorumlardan
 Teşekkürler Kardelen... lutviyye

 2004 yazısı bu yanlış görmüyorsam.. bu gün neredeyse dediğinizgibi bilinmeyene doğru ilerleyip duvar... Batuhan

 Maşallah başarıların devamını dilerim... Ali

 Men 90- larin son ilinde dogulmuwam 90- larin lezzetin cixara bilmemiwem😂😂😂&... Esiiii

 Bence mantıklı, peygamberimizin karnına taş bağlamasını hep fakir olduğundan açlık hissetmemek için ... Anka


Öğretmen ve öğrenciye “okul sigortası” hakkı verilmiş. Pek yerinde, artık disiplinsizlik yüzünden okutmak da, okumak da “risk unsuru” taşır oldu. 
Kardelen: Sayı 3, Aralık 1993
ÖLÜMƏ GEDİRƏM
Yumruk ve kafa
Ayak sesleri
Aliya, Allahın arslanı
Aliyanın savunması
Aliya, Allahın arslanı
Can Azerbaycan
Dokuz duracak
3'ler 7'ler 40'lar
Tıp Literatüründe Bir İlk: Şişmanlık Has


Yavuz Sert - Aliya
Yavuz Sert - Bosna okumaları
Ali Erdal - Ayak sesleri
Kadir Bayrak - Bu uzun bir hikâye.....
Kadir Bayrak - "MÜBAREZE" çıktı!
Sinan Ayhan - Aliyanın savunması
Sinan Ayhan - "Kendi kalbini çalan...
Sinan Ayhan - Aliyaya göre zaman v...
Necip Fazıl Kısakürek - Yumruk ve kafa
Dergi Editörü - Teşekkür
Site Editörü - Bosnayı çok seviyoru...
Necdet Uçak - Yolcu
Necdet Uçak - Haksızlık varsa susm...
Necdet Uçak - Doğru ve yalan
Altan Atan - Aliya
Kardelen Dergisi - Kardelenden haberler...
M. Nihat Malkoç - Aliya İzzetbegoviç
Hızır İrfan Önder - Dalgalansın bayrağım...
Ayhan Aslan - Bir yiğit kaldı karl...
Ayhan Aslan - Kampanya
Ayhan Aslan - Balon
Mehmet Balcı - Düşün
Mehmet Balcı - Çok eskiden
Ahmet Çelebi - Bana birşeyler anlat...
Av. Mustafa Büyükgüner - Aliya, Allahın arsla...
Muhsin Hamdi Alkış - İki nehir arası barı...
Halis Arlıoğlu - Nevzuhur müçtehitler...
Halis Arlıoğlu - Dağlar
Kürsü Kainatın Efendisi - Mucize
Murat Yaramaz - Biraz daha beklersem
Murat Yaramaz - 102.sayı mizah köşes...
Murat Yaramaz - Dumlupınar
Murat Yaramaz - Kahraman
Kenan Aydınoğlu - ŞAİR OLMAĞIMA BİR ÖM...
Mehmet Akif Bozkurt - Mazlum kardeşim
Ferhat Nitin - Kırık düşler geçidi
Mehmet izzet Gülenler - Özgürlüğe kaçış
Mevlüt Yavuz - Zamanı değil
İradə AYTEL - Sən mənim ...
İlkin ƏHMƏD - VƏTƏNİN
Qafqaz ƏVƏZOĞLU - SƏNİN NƏYİ...
Namiq HACIHEYDƏRLİ - ÖLÜMƏ GEDİR'...
Gülşen Ayhan - Tüm klişeleri yıkmak...
Güllər MƏMMƏDQIZI - Oğul
Eyyub MEMMEDOV - MƏZARLAR DA DAN...
Hacer Taner Bulut - Yaşlı tilki urkani
Suleyman Abdulla - Portret
Nəcibə İLKİN - Şairler günü
Mertali Mermer - Gökyüzü ile muhabbet
İlham MİKAYIL - Ala yurdumu
Eldar Nəsib SİBİRYEL - Bağışla
Əziz Musa - QOYMA QOCALMAĞA
Afət VİLƏŞSOY - ANAMDAN İNCİMƏ
İbrahim SƏFƏRLİ - KƏLBƏC'...
Məhəmməd NƏRİMANOĞLU - KƏLBƏC'...
Nemət TAHİR - Yaz yağışı
 
 
23 Mart 2005 tarihinden beri
 Ziyaretçi Sayısı Toplam : 6796281
 Bugün : 1227
 Tekil Ziyaretçi Sayısı Toplam : 498071
 Bugün : 30
 Tekil Ziyaretçi Sayısı (dçn) Toplam : 251
 102. Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 8
 Önceki Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 12
Son Güncellenme: 23 Temmuz 2019
Künye | Abonelik | İletişim