Kardelen'i DergiKapinda.com sitesinden satın alabilirsiniz.        Kardelen Twitter'da...        Kardelen 31 Yaşında!..       
    Yorum Ekle     519 kez okundu.     Henüz yorum bırakılmadı.     Yazara Mesaj

Yunus Emre ve Lorca üzerinden bir medeniyetin diğerine el uzatması
Sinan Ayhan

  Sayı: 110 -

47 yaşındayım; o vakit 47’ye nispetle zaman ve mekân bağlamında, dünyaya dair, eşya ve hadiseler arasında bir hesaplaşmam olmalı. Öyle mi… 47 yaşındayım ve sanki hiçbir şey değişmemiş gibi Kanunî misali Viyana’dan dönüyorum. 47 yılın bendeki ciğere işleyen hükmü bu...

Bu hükmün taradığı misaller nereden çıktı…

Aklım erdiği ve yirmili yaşlarıma henüz varmadığım demlerde, batı doğu arası bir yakınlaşmanın yüz yıllara yaygın olduğunu düşünürdüm. Bir, batının doğuya el uzattığına; bir, doğunun batıya el uzattığına inanırdım. İki kutup kendini terazide tartıyor olabilir mi… Bütün zıt hallerine rağmen bu iki medeniyetin birleşebileceği düşüncesi beni içten içe bir meraka itmişti; acaba Doğu Batı birleşmesi ne zaman mümkün olacaktı... Kıyamette mi... Zıtlar birleşebilseydi, bir daha ayrılmazlardı, hikmetine bağlı olarak...

Gelişme bayrağını bir Batı elinde tutuyor, 400, 500 veya bilemediniz bin sene götürüyor; sonra bir gerileme ve çöküşle bayrağı Doğu’ya teslim ediyor; Doğu da madde ufkunda yaklaşık bir bin sene de o bu temsili yükleniyor; böyle sürekli bir su değirmeni devri misali tarih yazılıyordu. İkisinin eşit şartlarda bir araya geldiği tarihi bir mizansen yaşanmadı. Ama bunun yaşanma ümidi hep kursaklarda saklı kaldı.

Yine gençlik dönemlerimde Yunus Emre Divanı ile karşılaştım. Rahmetli babam bizim dervişin kitabını almış, kütüphanemize koymuştu. Hoş bir merakla mısraları okumaya başladım.

Şöyle diyordu Yunus, bizim Yunus;

“Bir garip ölmüş diyeler

Üç günden sonra duyalar

Soğuk su ile yuyalar

Şöyle garip bencileyin”

Yunus’un bendeki izi, bendeki dervişliği bu gariplik duygusuyla başladı işte. Belki buradan bütün zamanı kuşattı. Garip ve yalnız olmayan, böyle bir çilesi olmayanın hükmü nedir ki...

Aynı dönemlerde bir popüler şarkı ile Lorca’yı tanıdık. Bu elbette bizim Yunus’tan sonraydı. Belki kıymeti benim kişisel tarihime ait ve yalnız ona uygun. Olsun; bu mısralarda da bir garibin sesi vardı.

Lorca şöyle diyordu:

“Ay kocaman, at kara

Torbamda zeytin kara

Bilirim de yolları

Varamam Kurtuba’ya”

Viyana’dan önce bizim bir Endülüs dönüşümüz var tarihte, yaraları hâlâ sarılmadı. Anlaşılan Lorca da bir başka türlü gariplerdendi. Devamında şöyle demiş çünkü Lorca:

“Yola baktım, yol uzun

Aman atım, canım atım

Etme eyleme ölüm

Varmadan Kurtuba’ya

Kurtuba uzakta, tek başına…”

Kurtuba’ya varamamak nasıl bir ölümdü acaba... Kurtuba’ya varamayan Viyana’dan geçebilir miydi...

Tarihin Doğu Batı üzerine hayalleri öyle kaldı. Doğu ve Batının buluşması batının hırsı ve doğunun ahmaklığı yüzünden öyle kaldı. İçimizde idealler hem Yunusca, hem Lorcaca öyle boynu bükük kaldı.

Lorca o toprakların garibi, bizim Yunus bizim toprakların... Hangisinin tesiri daha kuşatıcıdır; o başka tartışma konusu. Zıtlar birleşebilseydi; doğu bizim, batı bizim,  hattâ Yunus gibi Lorca da bizim olabilirdi. Ama zamanın üzerime bıraktığı heves, görüyorum ki hâlâ Viyana’dan dönmek zorunda.

Yirmiye varmadan kurduğum hayal, sadece benim hayalim olamaz; ben bir hissiyatı söylüyor olmalıyım; yoksa bizim Yunus bize yazdığı gibi derviş dizelerinden bizim Lorcalar’a da bu mektupları yazdı. Belki onların seslerinde Muhiddin-i Arabî’nin nefesleri var... Bir medeniyetin diğerine el uzatması sadece boş bir hayal mi… Ben, bunun boş bir hayal olduğunu düşünmüyorum.

Garibin teni her yerde aynı ten, insan her yerde insan…

Mektupları Viyana’nın ötesine, Kurtuba’ya taşımak ne büyük ideal... İşte bu bizim elimiz, bizim hayalimiz, bizim rüyamız, bizi sigaya çekecek Molla Kasımlar olsa bile biz bu rüyayı görmeye devam edeceğiz. Böyle düşünüyorum ve böyle düşünmekten de vazgeçmeyeceğim. Selâm ile…


Bu yazıya yorum ekleyin

Adınız
E-posta Adresiniz
Yorumunuz
 

CAPTCHA


Resimdeki rakamları bu alana yazınız


Eklenen Yorumlar


Henız yorum bırakılmadı...
 
Hakikatin Önsezisinden Ye... - Sayı 113
Liyakatin Kökleri ve Köke... - Sayı 112
Duruş... - Sayı 111
Yunus Emre ve Lorca üzeri... - Sayı 110
Tüm Yazıları

ASKIDA ABONELİK: Siz de "askıda abonelik kampanyası"na destek olmak ister misiniz?

Gelecek sayı konusu (113):
Türk mizahı...
Nasrettin Hocaya sormuşlar:
-Adam olmayı ne sağlar?
-Kulağını kemale erdirmek!
-Ne alâka Hocam?
-Konuşanı can kulağı ile dinleyen kişi ve kendi ağzından çıkanı duyan kişi adamdır!
Nasrettin Hoca (yaşasaydı derdi ki): KARDELEN 32 YILDIR, "FİKRİN DEĞERİNİ BİLENLERE" SESLENİYOR, DUYANLAR ELİNİ KALDIRSIN!


Son Eklenen Yorumlardan
 Şiirsel... Sanat....

 A m i n ....

 Şiir çok güzel.Yazana da yayınlayan dergiye teşekkür ederim.... Nübar Eldarqızı

 Çox sağ olun , hörmetli dergi jürileri var olun... Elnur

 teşekkürler,Kardelen dergisi... Lütviyye


Nüfuz plânlaması diye bir şey tutturmuş gidiyorlar.
Ülkedeki kazalar, ihmaller ve terör sebebiyle ölenler hiç hesaba katılmıyor.
İnsanımızda bu ibret almamak, hükümetlerimizde bu beceriksizlik olduğu sürece bırakın planlamayı, nüfusu teşvik etmeleri gerekmez mi?
Yoksa bunca ölüme karşı bu tedbirsizlik, nüfuz planlamacılarının işi mi?
Kardelen: Sayı 3, Aralık 1993
Tamamlığın Şartları
Azizim
Liyakatin Kökleri ve Kökeni
Hesaba Çekilmeden
Bizim Milletçe İhtiyacımız Bir Tane
Liyakatin Kökleri ve Kökeni
Dilenci Çocuk
Arayış
Adaleti Sağlayacak Ruh
Bir Gün


Yavuz Sert - Adalet Mülkün Temeli...
Ali Erdal - Hesaba Çekilmeden
Kadir Bayrak - Adaleti Sağlayacak R...
Sinan Ayhan - Liyakatin Kökleri ve...
Necip Fazıl Kısakürek - Tamamlığın Şartları
Fatma Pekşen - Cılga
Ahmet Mahir Pekşen - Allah
Dergi Editörü - Bizim Milletçe İhtiy...
Site Editörü - Metaverse Dünyasında...
Mehmet Hasret - Hayatı Dram Yapan Ce...
Necdet Uçak - Bak Şu Çocuğa
Necdet Uçak - Zor Ha Zor
Altan Atan - Mezarımı Taştan Oyun
Kardelen Dergisi - Gelecek Sayı Konusu
Kardelen Dergisi - Kardelenden Haberler
Kardelen Dergisi - Acıyorum
M. Nihat Malkoç - Cüzdanların Değil, V...
Hızır İrfan Önder - Selâm Sana
Ayhan Aslan - Helezon
Ayhan Aslan - İnceleme
Ayhan Aslan - Makyaj
Mehmet Balcı - Kardeşlerim
Mehmet Balcı - Gideceğiz
Ahmet Çelebi - Aynada Gördüm
Muhsin Hamdi Alkış - Güzel Ahlâk ve Liyak...
Kubilay Ertekin - İçteki Biden, Macron...
İbrahim Şaşma - Göğe Bakmaya Çağır
Ahmet Değirmenci - Arayış
Büşra Doğramacı - Liyakat Makamı
Kürsü Kainatın Efendisi - Hususilik
Murat Yaramaz - Liyakat
Mahmut Topbaşlı - Bayrak Oldu Çanakkal...
Erdal Kozankaya - İmamesi Kopmuş Tespi...
Erkan Karakaya - Yıldızlarca Sen
Mertali Mermer - Ondokuzuncu Kış
Cemal Karsavan - Hepsi Candan Fazlası
İlkay Coşkun - Liyakatin Gücü
İlkay Coşkun - Su Uykusu Üzerine De...
Turgut Yıldızan - Usta Olmak Zor Be Do...
Özkan Aydoğan - Azizim
Harun Mermer - Hayat
Zülal Ceylan - Çocuksam
İlknur Eskioğlu - Sev
İlknur Eskioğlu - Ben Hurca Kasabası
Umut Rehberi - Tebessüm
Heybet Akdoğan - İki Kapılı Hana Sığı...
Vahid Aslan - Turan Ordusu
Selahaddin Yıldız - Nasihat
Mehmet Erdal - Kardeşlerin Esir Kam...
Fatma Özger Bilgiç - Ayrılık Zormuş
Mustafa Birgül - Şâh Damar
 
 
23 Mart 2005 tarihinden beri
 Ziyaretçi Sayısı Toplam : 10362132
 Bugün : 2333
 Tekil Ziyaretçi Sayısı Toplam : 556583
 Bugün : 62
 Tekil Ziyaretçi Sayısı (dün) Toplam : 80
 112. Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 12
 Önceki Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 3
Son Güncellenme: 8 Şubat 2022
Künye | Abonelik | İletişim