Kardelen Twitter'da... https://twitter.com/#!/KardelenDergi_        Kardelen 30 Yaşında!..       
    Yorum Ekle     1719 kez okundu.     Henüz yorum bırakılmadı.     Yazara Mesaj

Hz. Zeyneb Binti Cahş
Yavuz Sert

  Sayı: 89 - Temmuz / Eylül 2016

Bi'setten yirmi sene önce doğan Zeyneb binti Cahş validemiz Efendimiz'in halazadesidir, ilk müslümanlardandır. İbadete düşkünlüğü, cömertliği ve asabiyeti ile tanınan biridir. Validemiz dikiş nakış konusunda mahirdir, Efendimiz'in ahirete göçmesi sonrasında geçimini dikiş nakış ile sağlamıştır. Dikiş nakıştan kazandığını sadece kendi yememiş, fakir fukaraya da dağıtmıştır.

Hicretten sonra Efendimiz Zeyneb binti Cahş’a seni evlendirelim der. Validemiz o sırada otuz küsür yaşındadır. Validemizin o zamandan önce evlilik yapmış olabileceğini söyleyenler de vardır ancak kayıtlarda net olarak evlendiğine veya evlenmediğine dair bir bilgi yoktur. Hz. Zeyneb, Efendimiz böyle deyince kendisinin onunla evlenmek istediğini düşünerek memnun olur ve “Siz bilirsiniz” der. Ama Efendimiz Hz. Zeyneb’e “Seni Zeyd ile evlendirelim” der. Bu sırada Zeyd bin Harise, Usame bin Zeyd’in annesi, kendinden daha yaşlı Habeşli Ümmü Eymen ile evlidir. Bunu duyunca Hz. Zeyneb, ağabeyi Abdullah olmaz derler ve suratlarını asarlar.

Zeyd bin Hârise köle olarak gelmiştir ama Efendimiz onu hemen azad etmiştir. Zeyd bin Hârise azadlı köle bile değildir çünkü hiç kölelik yapmadan Efendimiz onu azad etmiştir. Zeyd bin Hârise, Efendimiz'in evlâd-ı manevîsi’dir. Efendimiz, herkesi severdi ama Zeyd bin Hârise'yi özel olarak severdi.

Hz. Zeyneb cahiliyye âdetlerinden iki tanesinin yıkılmasının kahramanı olmuştur. Bir köle ile bir kabile reisinin torunu evlendirilmiştir. Efendimiz, Hz. Zeyd için Hz. Zeyneb'i istemeye gittiğinde ne Hz. Zeyneb ne kardeşleri bu talebi uygun karşılamışlardır. Çünkü hürre bir kadının azadlı bir köle ile evlenmesi o günkü örfe muhaliftir. Bu örfün Allah'ın emrine uygun olup olmadığı hakkında henüz âyet de yoktur. Zeyneb validemiz “Ya Resûlullah, ben senin halanın kızıyım, Kureyşî’yim, yapma bunu” diye itiraz edince Allah-ü zü'l-Celâl Ahzâb sûresinin 36. Âyetini nazil buyurmuştur. Bu âyet gelince Zeyneb hazretleri dayıoğlu olan Efendimiz'e gelir ve “Ya Resûlullah, Zeyd ile evlenmemi o mu istiyor, Sen mi?” deyince Efendimiz kendisinin istediğini söyler. O zaman Hz. Zeyneb “Ben Resûlullah'ın sözüne asi olmam ve âyete de muhalif davranmam” diyerek teklife peki demiştir.

Hz. Zeyd ile Hz. Zeyneb arasında bir evlilik için olmazsa olmaz olan muhabbet tesis ve teessüs olmamıştır. Muhabbet olmayınca, anlayış da olmaz, canım desen canın çıksın anlaşılır. Bir müddet sonra bu evlilikte geçimsizlik artmıştır. Bunun üzerine Hz. Zeyd Efendimiz'e bunu arz etmek durumunda kalmış ve ayrılmak için Efendimiz'den müsaade istemiştir. Efendimiz Zeyd'e “Sen eşini tut, boşama, tahammül hususunda Allah'a sığın, bana muhalefet hususunda da Allah'tan kork” der, çünkü aileyi bozmak istemez.

Gönüller soğuyunca aşağı yukarı bir sene kadar daha bu evlilik devam etmiştir ancak bu hale tahammülü kalmayınca Hz. Zeyd Zeyneb valideyi boşamıştır. Boşanma olunca Efendimiz çok üzülür. Eskiden azadlı bir köle ile evlenmek hoş görülmediği gibi evlâtlığın dulu ile evlenmek de hoş görülmezdi, çünkü evlâtlık gerçek evlât gibi kabul edilirdi. Allahu Tealâ bu yanlış ve batıl adetlerin kalkmasını murad etmiş ve bu hususta bize en büyük örnek olacak Habîb-i Zişân Efendimiz'i bu işe memur etmiştir. Zahiri üzülmelere rağmen hem Hz. Zeyneb hem Efendimiz Aleyhisselâm bu işin ortaya çıkmasının canlı delilleri olmuşlardır.

Hz. Zeyneb, Hz. Zeyd'den boşandıktan sonra Ahzâb sûresinin dördüncü ve beşinci âyetleri nazil olmuştur. Allahu Tealâ bu âyet ile nesebin hükmî evlâtlıktan daha önemli olduğunu bildirmiştir.

Hz. Zeyneb bahsettiğimiz mesele gibi birçok fıkhî hükmün nazil olmasına vesile olmuş bir annemizdir, bu vesile olma sırasında da ciddi sıkıntılar olmuştur. Hz. Zeyneb fedai bir annemizdir.

Bu âyet gereği evlâtlıklar evlât gibi olmadığı için evlâtlık karısı da gelin gibi değildir, tesettür gerekir, aynen baldız gibidir.

Efendimiz, evlâtlık olmadığına göre, Zeyneb de çok üzüldüğüne göre, bu üzüntüsü ancak benim zevcem olmakla geçer şeklinde düşünmüştür. Ancak evlâtlığın hanımının gelin gibi görülmesi vardır. Halbuki Allah evlâtlığın karısının gelin gibi olmadığını âyet ile sabitleyince artık Efendimiz'e “Senin içindeki endişeye hacet yok çünkü ben seni ona nikahladım” demiştir. Bu âyetler herkese tebliğ edilmektedir. Hz. Ayşe yüksek feraseti ve ince kavrayışı ile “Allah madem Resûlullah'a Zeyneb'i semada nikâhladı, Zeyneb bu hali ile bize karşı övünür” demiştir.

Hz. Zeyneb ile Efendimiz'in evlilikleri ile ilgili gelen ve müslümanlar için hüküm beyan eden âyetler bunlarla sınırlı değildir. Düğün yemeğinin sonunda çoğu dâvetli o yerden ayrılırlar. Ancak iki üç kişi çene çalarak oturmaya devam ederler. Efendimiz nazik, ince, zarif olduğu için artık gidin dememiştir ama anlamaları için odaya sürekli girip çıkmıştır. Efendimiz bütün validelerimizin odalarını dolaşmasına rağmen tekrar geldiğinde halen bu kişileri oturur görür. Efendimiz'in buna canı sıkılmıştır ve Allahü Tealâ Efendimiz'e Ahzâb sûresinin 53. Âyetini inzal ederek yetişir.

Efendimiz'in zevcelerinin Efendimiz ahirete göçse de başkaları ile evlenemeyeceğine dair âyet Zeyneb validemizle olan nikâhtan sonra gelmiştir. Keza örtünme, kapanma peygamber hanımları ile başlamıştır ancak sonra gelen âyetlerde Allah Celle Celâluhu Ahzab sûresi 59. âyetinde müminelerin de örtünmeleri gerektiğini inzal buyurmuştur. Kadınların örtünme sınırları şu şekilde tarif edilmiştir: El, yüz ve ayak açık kalabilir. Kulak ve gerdan yüze dâhil değildir, bilekten aşağısı eldir, yukarısı el değildir. Abdestte ıslatılması gereken kabeyn denen kemiklerin aşağısı ayaktır. Bunun dışında, yabancı erkeğe karşı kadın örtülü olmalıdır. Halâ örtünme var mıdır, yok mudur diye münâkaşa etmek tek kelime ile aptallıktır.

Hz. Zeyneb validemiz çok namaz kılar, çok oruç tutardı, ibadete çok düşkündü. Efendimiz birgün, daha çok hanımların namaz kıldıkları bir bölümde, iki direk arasında bağlı bir ip görür ve bu nedir diye sorar. Bilenler bu ipin Zeyneb validemizin olduğunu söylerler. Daha sonra Zeyneb Validemiz’in bazen kıyamda çok uzun durduğunu, yorulduğunda da bu ipe tutunduğunu öğrenir. Efendimiz bunun üzerine “İbadette böyle bir güçlüğe talip olunamaz, böyle ibadet olmaz. Zinde olduğunuz miktarda ayakta durun” der ve ipi çözdürür. Efendimiz böylece ibadetin çok olanının değil, devamlı olanının makbul olduğunu Hz. Zeyneb üzerinden bizlere bildirmiştir.

Zeyneb validemiz bize haber gelmesi açısından çok önemli bir validemizdir, hatta en önemlisidir.

Hz. Ömer döneminde Ashâb’ın ileri gelenlerine ve validelerimize maaş bağlanmıştır. Bu maaş muhacir validelerimiz için yıllık 12 bin, muhacir olmayan validelerimiz için yıllık 6 bin dirhemdi. Hz. Ömer, Zeyneb validemize maaşı gönderir, Hz. Zeyneb gelen parayı görünce çok olduğunu söyler ve diğer kardeşlerimin hissesi de bunun içinde mi diye sorar. Validemizin diğer kardeşlerim dedikleri diğer validelerimizdir. “Hayır” der gelen kişi, sadece kendisine düşen pay olduğunu söyler ve parayı validemize teslim eder. Validemiz paranın üzerine bir örtü serer ve hizmetçisine avucu ile bir miktar almasını ve fakirlere dağıtmasını söyler. Bu şekilde örtünün altında avuca gelecek miktar kalmayınca kadar devam eder ve sonunda hizmetçi söyle der “Anneciğim, herkese dağıttık da bize düşen yok mu?” Validemiz örtünün altında kalan parayı da bu hizmetçisine bırakır. Validemiz kendine düşen hissenin bir kuruşuna bile dokunmayacak kadar cömert bir hanımdır.

Hz. Zeyneb validemiz Efendimiz'den sonra ilk vefat eden annemizdir. Hz. Sevde yaşı ilerlediği için hep vefat bekler bir haldedir. Yaşı Efendimiz'den kıdemlidir, arada Efendimiz'e bununla ilgili soru sormaktadır. Yine böyle bir sorudan dolayı Efendimiz bir gün validelerimizle birlikteyken şöyle buyurur: “Benden sonra bana en çabuk kavuşacak olan eli en uzun olanınızdır.” Bu söz üzerine validelerimizden kollarını ölçmeye kalkanlar olmuştur ancak Efendimiz'in bu sözünde kinaye vardır. Hz. Zeyneb validemiz, en çok sadaka dağıttığı için eli en uzun olandır.

Zeyneb validemiz, Efendimiz'den sekiz küsür yıl sonra, elli üç yaşındayken vefat etmiştir. Cenaze namazı Hz. Ömer tarafından kıldırılmış ve Cennetü'l Bakî'ye defnedilmiştir. O zamana kadar vefatlarda cenaze bir sala konur üzerine örtü örtülürdü, eğer kadınsa bedeni belli olmasın diye üzerine iki tane çubuk konurdu. Habeşliler ise cenazelerini tabuta koyarlardı. Bir ilk olarak Hz. Zeyneb göçtüğünde cenazesi tabuta konmuştur. İlk tabuta konan müslüman cenazesi Hz.  Zeyneb'in cenazesidir. Validemiz kabre konulurken yine bir ilk olarak kabrin üstüne örtü tutulmuştur. Allah Efendimiz ile nikâhları Allah katında kıyılmış olan validemizin şefaatine nail etsin.

(Burç FM’de yayınlanmış olan “Ömer Tuğrul İnançer ile Seyir Defteri” programı kayıtlarından derlenmiştir.)


Bu yazıya yorum ekleyin

Adınız
E-posta Adresiniz
Yorumunuz
 

CAPTCHA


Resimdeki rakamları bu alana yazınız


Eklenen Yorumlar


Henız yorum bırakılmadı...
 
Bir bürokrat şârih: Abidi... - Sayı 106
Hazreti Mevlânâ okumaları... - Sayı 106
Röportaj - Abdullah AKIN... - Sayı 106
RÖPORTAJ: Yediğimiz, içti... - Sayı 103
Tüm Yazıları

ASKIDA ABONELİK: Siz de "askıda abonelik kampanyası"na destek olmak ister misiniz?

Gelecek sayı konusu (107): Üstte gök basmasa altta yer delinmese senin ilini ve töreni kim bozabilir? Birlikten kuvvet doğar; doğudan batıya, kuzeyden güneye hepsi bir örgüde, hepsi bir ilmekte; Türk Birliği...

Son Eklenen Yorumlardan
 Güzel tesbitler... Yüreğine kalemine sağlık. Mevlam nice faydalı yazılar kaleme almak nasip etsin in... Süleyman Okur

 Umut mu, umutsuzluk mu; hayali süsleyen güneş, her şeyi tutuşturmaya yeter; ama bir çiçek ki içte ve... Sinan AYHAN

  O kadar güzel kaleme almış ki sevgiyiSözcükler sevgiKağıt o kaleme alşık olmuş.Yüreğine sağlık A... Gülşen Akkaya

 Sevgili Zafer, inceliğin ve yorumun için teşekkür ederim, "yıllar geçse de aramızdan, bu kalp seni u... Sinan AYHAN

 Amin... Okuyucu


“Yeni Dünya Düzeni” diye bir şey attılar ortaya… Ondan sonra ne ses çıktı, ne soluk… “Yeni Dünya Düzeni” dedikleri, boşluğun sessizliğini dinlemek gibi bir şey mi acaba?..
Kardelen: Sayı 1, Temmuz 1993
Kin ve nefretten beslenen müfteri müfsit
İrfan işinde plân
Gurur ve hüzün
Zincirli kaya
Yazı renginde melodiler


Yavuz Sert - Röportaj - Abdullah ...
Yavuz Sert - Hazreti Mevlânâ okum...
Yavuz Sert - Bir bürokrat şârih: ...
Ali Erdal - Türk kimliğini nered...
Ali Erdal - Anadolu deyince...
Kadir Bayrak - Anadolu; Âb-ı hayat
Sinan Ayhan - Bizi tutan harç ve m...
Necip Fazıl Kısakürek - İrfan işinde plân
Fatma Pekşen - Parkta bir bayram sa...
Dergi Editörü - Zincirli kaya
Site Editörü - İlim ve irfan
Mehmet Hasret - Ana sütü gibi helâl
Necdet Uçak - Toprak
Necdet Uçak - Kardeşiz
Necdet Uçak - Güne besmeleyle başl...
Altan Atan - Üst akıl
Mustafa Büyükgüner - on dört, otuz yedi, ...
Kardelen Dergisi - Kardelenden haberler
Kardelen Dergisi - Gelecek sayı konusu ...
Hızır İrfan Önder - Erdem Beyazıta mektu...
Hızır İrfan Önder - Yunus Yunus
Ayhan Aslan - Bam teli
Ayhan Aslan - Acı kahve
Ayhan Aslan - Merhaba
Ayhan Aslan - Kemiksiz
Ayhan Aslan - Ulu sevda
Ayhan Aslan - Vicdan
Olgun Albayrak - Hoşgör bizi
Mehmet Balcı - Dedecim
Mehmet Balcı - Şiir hayatımdır
Muhsin Hamdi Alkış - Olaylara bakış - 106
Kubilay Ertekin - Kin ve nefretten bes...
Halis Arlıoğlu - Gurur ve hüzün
Ahmet Değirmenci - Neler olur neler
Büşra Doğramacı - Kaygı atlası
Kürsü Kainatın Efendisi - Mucize
Murat Yaramaz - Cami duvarı
Murat Yaramaz - Cuma
Murat Yaramaz - Kadir
Erdal Kozankaya - Haydi sil gözyaşları...
Mehmet izzet Gülenler - Dubalı dünya düzeni ...
Erkan Karakaya - Son gemi
Gülşen Ayhan - Yazı renginde melodi...
Mertali Mermer - Benliğini arayan
Cemal Karsavan - Risale-i Hayat Mekte...
İlkay Coşkun - Mesnevî bağlamında f...
Erdal Kurtuldu - Modern dünya rüya mı...
Zafer Nefer - Mühür; iyi günlerde ...
Makbule Özdemir - Aşkın uğruna
 
 
23 Mart 2005 tarihinden beri
 Ziyaretçi Sayısı Toplam : 8013753
 Bugün : 3278
 Tekil Ziyaretçi Sayısı Toplam : 519254
 Bugün : 46
 Tekil Ziyaretçi Sayısı (dün) Toplam : 83
 106. Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 0
 Önceki Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 6
Son Güncellenme: 15 Kasım 2020
Künye | Abonelik | İletişim