Süt için!
Ecz. Kevser Fidan

  Sayı: 69 - Temmuz / Eylül 2011

Tweetle

Süt; insanların ve hayvanların en çok itina gösterdikleri, en kıymetli varlıklarının; yavrularının ilk gıdası. İçerdiği çok çeşitli besin maddelerinden dolayı tüm memeli canlılarda organizmanın gereksinimlerini karşılayabilen hayatî temel bir gıda… Besin, su, aşı bir arada… Allahü Teâlâ'nın (cc) en nadide hediyesi; anaya ve yavruya...

Yavrusuna süt veren annelerde meme kanseri % 25 daha az. Kilo vermeleri süt vermeyen annelere kıyasla daha hızlı.

Anne sütü ile beslenen çocukların bağışıklık sistemi daha iyidir. Hastalıklara karşı dayanıklıdırlar. Akranlarına göre daha uysal, uslu, kolay eğitilebilirler. Bu da annelere verilmiş; hamilelik ve emzirme döneminin zahmetinin dünyadaki ödülüdür. Süt; sanki sadece gıda değil; genetik bir köprü ile “Nasıl bir varlık olmalı?”nın cevabı yavruya hediye ediliyor. Sınavın şifresi gibi… Bir hadisi şerifte; annelerin hamileliğin başlangıcından süt emzirme dönemi bitene kadar “30 ay” cihatta imiş gibi sevap aldığı beyan edilmiştir. Kur'ân-ı Kerîm'de:

“Gerçekten süt veren hayvanlarda da size bir ibret vardır. Size işkembelerindeki yem artıklarıyla kandan meydana gelen, içenlere içimi kolay halis bir süt içirmekteyiz.”

“Biz insana ana ve babasına iyilik yapmayı tavsiye ettik. Anası onu zahmetle karnında taşıdı ve zahmetle doğurdu. Onun ana karnında taşınması ile sütten kesilme süresi otuz aydır. Nihayet insan olgunluk çağına ulaşıp, kırk yaşına geldiğinde der ki; “Ey Rabbim! Bana ve ana babama ihsan ettiğin nimetlerine şükretmemi ve senin hoşnut olacağın salih amel işlememi ilham et. Benim neslimden gelenleri de salih kimseler kıl. Doğrusu ben tevbe edip sana yöneldim. Ve ben gerçekten Müslümanlardanım.”

“Kötülükten sakınanlara vaad edilen cennet şöyledir: Orada bozulmayan temiz sudan ırmaklar, tadı değişmeyen sütten ırmaklar, içenlere lezzet veren şaraptan ırmaklar ve süzme baldan ırmaklar vardır. Onlar için cennette her çeşit meyve ve Rablerinden bir bağışlanma vardır. Bunların durumu, ateşte ebedî olarak kalacak olan ve bağırsaklarını parçalayacak kaynar su içirilen kimsenin durumu gibi olur mu?”

Hazreti Aişe bildiriyor:

“Peygamber Efendimiz (sav) içilecek şeylerden en çok sütü severdi.”

Tıbbı Nebevî'de :

Şu üç ikram geri çevrilmez.

*Yer vermek

*Güzel koku

*Süt (Tirmizi).”

Halk arasında Türkçemizde tarih boyu yer edinmiş pek çok atasözü ve deyim vardır.

*sütten çıkmış ak kaşık

*süt kuzusu

*kuş sütüyle beslemek

*süt dökmüş kediye dönmek

*süt kardeş

*süt gibi

*sütanne

*süt ile giren huy canla çıkar

*annenin sütü gibi helâl olmak

*sütüne havale

Sembol ilminde süt “ilmi” temsil eder. Rüyada süt görmek; İslâm fıtratına, bu yaradılışa uygun davranışa, zahmetsizce ulaşılan dünyalığa işarettir. Helâl mal mülk, kazanç, kısmettir.

İnsanlar 5 bin yıldan beri sütü içmektedir. İnsanlar, sütün, hastalıkları iyileştirmek veya yaşam süresini uzatmak gibi olağanüstü güçlere sahip olduğuna inanıyorlardı.

Yavruların beslenmesinde temel gıda olan süt, aynı zamanda gıda sanayinde önemli bir hammadde, hayvan yetiştirmede besin maddesi ve bunların dışında farmakoloji ile diğer endüstri dallarında hammadde olarak kullanılır.

Yeterli bir beslenmede gerekli olan besin maddeleri bitkisel, hayvansal gıdalarda değişen oranlarda bulunmaktadır. Ancak süt bir çok besin öğelerini özellikle gelişme çağında gerekli olan protein, mineraller, vitaminleri diğer gıdalara göre daha yüksek oranda, yeterli miktarda içermektedir.

Süt çok kolay bozulabilir. Bileşimi mikroorganizmaların yaşamasına çok uygundur. Sağlıklı hayvanlardan, hijyenik ortamlarda sağılmalı; zaman geçirmeden dayanıklı mamullere işlenmelidir. Yoğurdun besin değeri daha yüksektir. Sindirimi kolay olduğu için sindirim sistemini düzenleyici özelliği vardır. Kolesterolü düşürücü özelliği vardır. Önemli yağ, protein, vitamin kaynağıdır. Tereyağı yüksek oranda besleyici değere sahiptir. Enerji kaynağıdır. Ayrıca yağda eriyen A, D, E, K vitaminleri vardır.